❖آشنایی اجمالی با واکسن های روتین در سبد واکسیناسیون کشوری
☜فلج اطفال (Polio):
■هدف: پیشگیری از ویروس فلج اطفال که میتواند باعث فلج دائمی عضلات شود.
■روش: در ایران از دو نوع استفاده میشود؛ OPV (قطره خوراکی) و IPV (تزریقی). ترکیب این دو باعث ایجاد ایمنی قویتر در بدن میشود.
☜هپاتیت B:
■هدف: پیشگیری از ویروس هپاتیت B که عامل اصلی سرطان کبد و سیروز است.
■نکته: اولین دوز آن باید در همان ساعات اولیه تولد زده شود تا از انتقال از مادر به نوزاد جلوگیری شود.
☜روتاویروس (Rotavirus):
■هدف: پیشگیری از اسهالهای شدید ویروسی که در نوزادان باعث کمآبی شدید و مرگ میشود.
■روش: این واکسن برخلاف بقیه، خوراکی است.
☜پنوموکوک (Pneumococcal):
■هدف: پیشگیری از بیماریهای ناشی از باکتری پنوموکوس مثل پنومونی (ذاتالریه)، مننژیت و عفونت خون.
■اهمیت: یکی از حیاتیترین واکسنها برای جلوگیری از مرگومیر نوزادان ناشی از عفونتهای تنفسی است.
☜مننژیت (Meningococcal):
■هدف: پیشگیری از عفونتهای شدید پردههای مغزی (مننژیت) که توسط باکتریهای مننگوکوک ایجاد میشوند. (بسته به نوع باکتری، انواع مختلفی دارد).
☜هموفیلوس آنفلوآنزا تیپ b (Hib):
■هدف: پیشگیری از باکتری Hib که عامل اصلی مننژیت و التهاب اپی گلوت در کودکان است
☜پنتاوالان (Pentavalent):
هدف: این واکسن "پنجتایی" است؛ یعنی با یک بار تزریق، از ۵ بیماری محافظت میکند:
۱. دیفتری ۲. کزاز ۳. سیاهسرفه ۴. هپاتیت B ۵. هموفیلوس آنفلوآنزا (Hib).
☜واکسن MMR:
■هدف: واکسن ترکیبی برای سه بیماری: Measles (سرخک)، Mumps (اوریون) و Rubella (سرخجه).
■نکته: این واکسن برای جلوگیری از عوارض جدی ناشی سرخک،سرخجه و اوریون بسیار مهم است.
☜ب ث ژ (BCG):
■هدف: پیشگیری از انواع شدید سل (توبارکولووز)، بهویژه مننژیت سل در نوزادان.
■روش: معمولاً در زیر پوست (Intradermal) تزریق میشود و جای آن معمولاً یک اسکار کوچک باقی میگذارد.
☜سه گانه (DTP ):
- ترکیب: دیفتری + کزاز + سیاهسرفه.
- کاربرد: در کودکان برای تکمیل ایمنی در برابر این سه بیماری در مراحل مختلف رشد استفاده میشود.
☜دوگانه بزرگسال (Td):
■ترکیب: کزاز (Tetanus) + دیفتری (Diphtheria).
■تفاوت: در بزرگسالان، مقدار آنتیژن سیاهسرفه (Pertussis) کاهش مییابد (به همین دلیل به آن Td میگویند) تا برای یادآور (Booster) مناسب باشد. بزرگسالان برای حفظ سطح ایمنی کزاز و دیفتری باید هر ۱۰ سال یک بار این واکسن را دریافت کنند.
